دیابت و اسهال

 هیچ کس دوست ندارد درمورد اسهال صحبت کند و بیشتر از آن اینکه، هیچ کس دوست ندارد آنرا تجربه کند. متأسفانه اسهال راهی طبیعی برای خارج کردن مواد دفعی از بدن به شکل مایع در زمانی است یک عفونت باکتریایی یا ویروسی یا انگلی در بدن ما وجود داشته باشد. با این حال، عوامل دیگری نیزممکن است سبب اسهال در یک فرد دیابتی شوند بطورکلی این عوامل شامل:

·        بیماریها مانند عفونت باکتریایی، ویروسی یا مسمومیت غذایی

·        استفاده از مقادیر زیادی قندهای الکلی مانند سوربیتول که غالباً در محصولات بدون شکر یافته می شوند.

·         مصرف لاکتوز (قند شیر) درافرادیکه  قادر به تحمل لاکتوز نیستند

·        برخی داروها مانند متفورمین که یک داروی رایج دیابت است

·         بیماریهایی مانند سندرم  روده ی تحریک پذیر، کرون و سلیاک

·        نوروپاتی اتونوم که از عوارض دراز مدت دیابت است

در برخی موارد نظیر بیماری یا استفاده از قندهای الکلی، اسهال مدت زیادی بطول نمی انجامد و هنگامیکه بیماری به پایان می رسد یا مصرف قندهای الکلی قطع می شود، اسهال خود بخود متوقف می گردد.

در مورد متفورمین، علایم با گذشت زمان از بین می روند، اما چنانچه اسهال همچنان با مصرف متفورمین ادامه یابد، این دارو باید با نوع دیگری از داروهای دیابت جایگزین گردد. بیماریهای روده ای  ممکن است باعث بروز مشکلات پایداری برای افراد مبتلا به این بیماریها (روده ی تحریک پذیر، کرون وسلیاک) شود. اسهال و سایرعلایم در این افراد می تواند با تغییرات  شیوه ی زندگی  نظیر کاهش استرس یا مصرف دارو در صورت نیاز، کنترل شود. افراد مبتلا به دیابت نوع 1 در معرض خطر زیادی  برای بیماری سلیاک هستند و چنانچه به اسهال طولانی مدت مبتلا باشند باید برای تشخیص این بیماری(سلیاک) چک شوند.

یکی از عوارض دراز مدت دیابت که می تواند به اسهال طولانی مدت یا یبوست دراز مدت منجر شود نوروپاتی اتونوم است. نوروپاتی اتونوم می تواند اعصابی که عملکرد خودکار بدن را کنترل می کنند مانند ضربان قلب، تعریق و کنترل روده را  تخریب نماید. از آنجائیکه  دیابت شایع ترین علت نوروپاتی اتونوم است افراد مبتلا به عوارض دراز مدت دیابت با اثرات این بیماری بر سیستم اعصاب خود در چالش هستند. گزارشات نشان می دهد که 75 درصد از بیماران دیابتی مراجعه کننده به کلینیک دیابت ازعلایم  واضحی از تأثیر این بیماری برسیستم گوارش خود شکایت  دارند. دیابت می تواند بر کل سیستم  گوارش از دهان تا مقعد را تحت تأثیر قرار دهد. در نتیجه تعجبی ندارد که در افراد مبتلا به دیابت موارد  ابتلا به اسهال  بیشتر مشاهده می شود.

 تشخیص اسهال

پزشک با بررسی تاریخچه ی پزشکی بیمار، علایم و طول زمان وجود این مشکل، اسهال را تشخیص می دهد، درحالیکه حرکت روده ای در افراد متفاوت است، برخی علائم بالینی نشان دهنده ی وجود این مشکل  خواهد بود.

علایمی که گاهی با اسهال مشاهده می شوند شامل از دست دادن اشتها، نفخ، تهوع، استفراغ، اشکال در بلع و سوزش سردل است. این علایم حتماً باید به پزشک گزارش شود زیرا برخی از آنها موجب کم آبی بدن می شوند، بیمار باید در مورد زمان شروع این مشکلات، داروهایی که در حال حاضر مصرف می کند، فرکانس و قوام اجابت مزاج خود، وجود تهوع و یا استفراغ با پزشک خود صحبت کند. هنگام آزمایش یا درمان اسهال تمام این موارد می تواند مهم باشد. بیمار باید غذاهایی که ممکن است سبب بروز  اسهال در او شوند را یادداشت  کند. اسهال ممکن است با گذشت زمان خود بخود بر طرف شود، با این حال پزشک ممکن است انجام آزمایشاتی را در برخی موارد برای بیمار درخواست کند. تصمیم برای انجام آزمایش به فاکتورهای زیادی بستگی دارد. در مواردی که اسهال کوتاه مدت است این عوامل عبارتند از:

·        بیماران بسیار جوان یا بسیار مسن

·         علایم کم آبی

·         درد شدید

·        بیمارانی که اخیراً بستری  شده  یا آنتی بیوتیک استفاده کرده اند

·        بیمارانی که اخیرا از سفر خارج بازگشته اند

·        اسهال بیش از یک هفته ادامه داشته باشد

در مواردی که اسهال طولانی مدت باشد این عوامل عبارتند از:

·        پزشک به عامل بروز اسهال مشکوک باشد

·        آزمایشات خونی نشان دهنده ی کم خونی یا بالا بودن سطح پلاکت فرد باشند

·         کبد به درستی کار نکند

·        بیمار دارای مشکل تیروئید باشد

·         مشکوک  به سندرم  روده ی تحریک پذیر

·         مشکوک به بیماری سلیاک

·        پزشک به عدم جذب صحیح مواد مغذی مشکوک باشد، در این صورت تقاضای انجام آزمایش کلیسم، ویتامین B₁₂ ، فولات و آهن را می دهد.

درمان  اسهال

درمان اسهال بستگی به علت بروز آن دارد، چنانچه اسهال بدلیل بیماری باشد درمان آن اجازه به خروج باکتری یا انگل  ایجاد کننده ی بیماری از بدن  و گذشت زمان برای بهبود بیماری است. صرفنظر ازعلت  آن تعدادی درمان استاندارد برای بیماران مبتلا به اسهال وجود دارد.

قدم اول در درمان اسهال نوشیدن  آب است. بیمار نیاز به جایگزین نمودن آب از دست رفته از بدن خود دارد افراد مبتلا به اسهال شدید باید تحت درمان مستقیم  سرمی قرار گیرند. سایر درمانها عبارتند از:

·        درمانهای خوراکی با مایعات: سازمان بهداشت جهانی اعلام کرده است در 90 درصد موارد درمان کم آبی همراه با اسهال، استفاده از نمک و قرص قند موثر است.

·         داروهای بدون نسخه : مانند  Imodiumیا Pepto-Bismolکه موجب کاهش دفع می شوند  و می توانند به محض شروع اسهال استفاده شوند این قرص ها برای مسافران نیز مفید هستند .

·        آنتی بیوتیک ها: درمواردی که اسهال به دلیل عفونت باکتریایی ایجاد شده باشد، تجویز می شوند.

·        پروبیوتیک ها: که می توانند به کاهش اسهال کمک کنند.

·        تغییرات تغذیه ای: شامل خوردن غذاهای حاوی پتاسیم زیاد نظیر آبمیوه های رقیق شده بدون شکر افزوده ، سیب زمینی و موز است. غذاهای حاوی نمک شامل آبگوشت، کراکرهای نمکی(بیسکویت های نمکی) و نوشیدنی های ورزشی.

از خوردن غذاهای زیر اجتناب کنید:

·        غذاهای سرخ شده و چرب

·         غذاهای گازدار یا نفاخ مانند بروکلی ، لوبیا و آلوها

·        شیر(چنانچه قادر به تحمل لاکتوز نیستند)

·        کافئین ، الکل و نوشیدنی های گازدار

نکاتی برای پیشگیری از اسهال

برای جلوگیری از اسهال چند اقدام ساده ی زیر موثر است:

·        از آبهای مطمئن و تمیز استفاده کنید، بخصوص درمسافرت ها بهتر است از آب معدنی استفاده کنید.

·        دست های خود را با آب گرم و صابون بشویید. بخصوص پس از لمس مکانهای عمومی، توالت یا در هنگام تعویض پوشک کودک، همچنین دست های خود را قبل و بعد از تهیه ی غذا و قبل از صرف غذا بشویید.

·        مسائل بهداشتی را رعایت کنید.

·         هنگامیکه  آب و صابون دراختیار ندارید با ژل های ضد میکروب دستهای خود را تمیز کنید.

به افراد مبتلا به اسهال طولانی مدت توصیه می شود، علایم بیماری خود را پیگیری کرده و با پزشک خود در مورد این علایم به منظور یافتن علل زمینه ای آن مشورت کنند.

منبع:www.medicalnewstoday.com/articles/310937.php